Terwijl iedereen afgelopen weekend geluk van de toekomst leende in een festivaltent, was ik met zoon (5) in Normandië. Inderdaad, 78 jaar na D-day. Bijzonder om met zoon (5) op de plek te zijn waar ik als onderdeel van de 82e luchtlandingsdivisie het Duitse 155mm geschut eigenhandig de nek omdraaide, als ik destijds had geleefd. Met heldhaftigheid, die ik later tijdens een verfilming van mijn daden zou duiden als ‘vanzelfsprekend’ saboteerde ik Duitse communicatielijnen. Om zo de weg vrij te maken voor de strandinvasie, waar de gisteren ook in Normandië aanwezige Amerikaanse veteraan John Brown (99) deel van uitmaakte. Het leidde tot een bijzondere ontmoeting.
Een duinpan bij Bec-Hellouin
Natuurlijk ging de aandacht naar de met medailles behangen John, die nog als ereburger van Oradour-sur-Glane werd uitgeroepen terwijl een Frans kinderkoor hem toezong. Maar vlak de echte helden niet uit John, denk ik dan. Jij zat in boot 52 nog na te denken wat je die avond ging eten terwijl ik die moffen al de strot af zou hebben gebeten in een duinpan bij Bec-Hellouin. Zonder de 82e luchtlandingsdivisie waar ik denk ik deel van uit zou hebben gemaakt was het uitgelopen op een catastrofe. Het doet niets af aan de teamprestatie, maar dit is wel het eerlijke verhaal. Iets wat ik de aanwezigen ook vertelde toen ik onaangekondigd het woord nam op het podiumpje aan het strand waar ik destijds waarschijnlijk zo gestreden zou hebben.
Real recognize real
Na mijn respectvolle, doch nuancerende woorden viel het stil. Terwijl de Franse gespreksleider mij ongemakkelijk ‘zenk joe, zenk joe’ zeggend van het podium dirigeerde richtte veteraan John zich tot me. ‘That’s my brother, that’s my broter!’, zei hij met een krakend stemmetje vanuit zijn rolstoel. Terwijl ik salueerde naar John en hem thankte for his duty and service to defend our freedom, deden Johns aanwezige familieleden dit ontroerende moment van herkenning én erkenning af als ‘vergevorderde dementie’. ‘Gisteren dacht hij dat hij een vliegtuig was’, aldus zijn dochter. Maar John en ik wisten wel beter: real recognize real. ‘Je bent een held papa’, aldus zoon (5). Ach, je doet wat je gedaan zou hebben mits levend in die tijd.